English
اطلاعات تماس
 
تلفن: 88972473
نمابر: ٨٨٩٧٢٤٧٣
آدرس دبیرخانه: تهران،خیابان انقلاب، خیابان قدس، نرسیده به بلوارکشاورز، پلاک ٣٧،طبقه٦،واحد جنوبی، انجمن ارزیابی محیط زیست ایران.
پست الکترونیکی: info.iraneia@yahoo.com
کد پستی: 1417763139
آمار بازدید
مشاهده خبر
جنگل های شمال و حسرتی که بر دل مانده

محمد علی حیدری هایی: فاجعه ای در همین نزدیکی، محیط زندگی را تهدید می کند، خیلی دور از چشم نیست، کافی است هنگام حرکت در محور سواد کوه در منطقه شیرگاه ، نگاه خود را از پنجره سمت چپ خودرو به بیرون بدوزید.

تمام ارتفاعاتی که تا همین سه چهار سال پیش جنگلی از درختان ارزشمند و نایاب بود، حالا پوشیده از ویلاهایی شده که بطور نامرتب سر برآورده اند و تا بالاترین نقاط در مرتفع ترین منطقه پیش رفته اند.

 

حالا در طول حدود 20 تا 30 کیلومتر طول این محور و در دامنه ارتفاعات غربی، از زیرآب تا شیرگاه و حتی تا نزدیکی های قائم شهر در استان مازندران، به سختی می توان قطعه زمین ساخته نشده یافت.

 

ویلاها و آپارتمان های این منطقه، عموما عمری کمتر از 6 تا 7 سال دارند و در کنار آنها ساخت و ساز همچنان ادامه دارد؛ گویا قسم خورده ایم تمام این جنگل ارزشمند ناحیه خزری را بطور کامل نابود کنیم! 

 

دامنه ها و ارتفاعات منطقه، تا همین چند سال پیش جنگلی پوشیده از درختان پهن برگ هیرکانی بود که در فصل خزان با شاخ و برگ های رنگارنگ جلوه ای بهشتی به منطقه می داد و از اراضی پست آن تا نزدیک جاده اصلی و ارتفاعات جنگلی شرقی، شالیزارهای وسیع بود که در اواخر تابستان تا اواسط پاییز، بوی برنج تازه از آن به مشام می رسید. 

حالا همه این زیبایی با واژگان سیمان و آهن به ویلا و آپارتمان تبدیل شده که اغلب در طول سال حتی دو ماه هم ساکن ندارند، فقط آنچه مانده، حسرتی است بر دل !

در طول این سال ها ، بازار معاملات ویلا ، زمین و آپارتمان ، در این منطقه رونق زیادی داشته است.

علاوه بر آژانس های املاک در زیرآب و شیرگاه و پل سفید، از هر مغازه داری در طول این محور بخواهی می تواند در ارتباط با ارایه زمین برایت کاری کند. 

بسیاری از مغازه های توراهی و ساکنان منطقه و اهالی روستاهای مجاور جاده هم دستی در کار خرید و فروش زمین و ملک و ویلا دارند.

با یکی از فعالان زمین و مسکن منطقه به گفت وگو نشستیم ، کار و بارش بد نیست، به قول خودش همه جور موردی دارد؛ زمین، املاک کلنگی روستایی و باغ و حتی زمین کشاورزی!

یکسره با لهجه غلیظ مازندرانی حرف می زند و از مزایای موردهایش می گوید، اما وقتی به بحث فاجعه زیست محیطی که می رسیم، همه تقصیرها را به گردن تهرانی هایی! می اندازد که برای سالی چند روز تفریح در شمال ویلا می خرند و می گذارند و می روند. 

او در واکنش به اینکه می گویم خودت هم در این فاجعه شریک هستی، فقط لبخندی تحویل می دهد.

به نظر می رسد، بر ابعاد فاجعه ای که در حال وقوع است و طی سال های اخیر سرعت هم یافته، چشم بسته ایم؛ بر باریکه ای که بین رشته کوههای البرز و دریای خزر ، محصور شده و خشکی زیادی ندارد.

اوایل بهار امسال بود که وقتی بر فراز تپه ای در شمال شرقی شهرستان بهشهر به چشم انداز زیبای آن خیره می شدید ، بعد از آخرین کوچه هایی که به سمت اراضی کشاورزی واقع در شمال خیابان ختم می شد می توانستید کشاورزان مشغول کار را ببینید .

اما امروز که اواسط آبان است اگر به همان محل بروید ، بخش هایی از آن اراضی کشاورزی به خانه های بی قواره و بی نظم تبدیل و بخش هایی از آن نیز قطعه بندی شده و با بلوک های سیمانی دیوارکشی شده است. 

این بار که به پیشروی منطقه مسکونی به سمت اراضی زیر کشت خیره شوید، کارگرانی را می بینید که به فاصله اندکی از کشاورزان کار می کنند و دیگر آن چشم انداز زیبا از فراز تپه خودنمایی نمی کند.

حالا بسیاری از کارشناسان و طرفداران محیط زیست ، مخالفان اصلی ساخت و ساز در حاشیه نوار ساحلی و دامنه های جنگلی، عقیده دارند که فاجعه در شمال کشور از مرحله هشدار و خطر عبور کرده و بزودی هزینه سنگینش را بر کل کشور تحمیل خواهد کرد. 

در برخی از مناطق شمالی کشور، این حرکت فاجعه بارتر است ، اما مقابل چشم نیست. البته می توان با کمی دقت در تبلیغات کنار جاده ای ، به آنچه بر شمال زیبای ایران می گذرد، پی برد. 

منطقه چمستان در شهرستان نور، از آن مناطقی است که تخریب در آن به سرعت جریان دارد. 

تبلیغات اکثر آژانس های معاملات املاک از آمل تا رویان، از وجود ویلاهایی به قیمت 30 تا 70 میلیون تومان، آن هم نقد و اقساط خبر می دهند.

آنطور که اهالی منطقه و هواداران محیط زیست می گویند، بیشتر این ویلاها، در حاشیه روستاهها و با دست اندازی آنها که به زمین خوار معروف هستند، ساخته می شود و سند هم ندارند. 

 

علاوه بر زمین های کشاورزی، بخش هایی از اراضی جنگلی نیز مورد دستبرد این افراد یا باندها قرار گرفته است.

آنها، به رغم آن که دولت در قالب مسکن مهر، برای تامین مسکن اهالی منطقه شهرک های زیادی ساخته است، اما همچنان تخریب می کنند تا سود ببرند و هنوز هم این جریان ادامه دارد. 

واقعیت اینکه فاجعه در پیش چشمان ما درحال وقوع است. بزرگترین و اصلی ترین ریه طبیعی و فضای تنفسی کشورمان در حال نابودی است. 

تنها در 30 سال گذشته بیش از 22 درصد جنگل های شمال کشور نابود شده که مساحتی حدود 590 هزار هکتار جنگل را شامل می شود، البته این آمار مربوط به گزارش های قدیمی است.

ارزش درختان کم نظیر جنگل های شمال ایران چیزی نیست که نیاز به یادآوری داشته باشد. درختانی چون ممرز، زربین ، راش ، بلوط که در میان آنها گونه های کم نظیری وجود دارد که تنها در این منطقه یافت می شود. 

می گویند سرمایه بزرگی است که ایرانی ها دارند، اما به ثمن بخس، در میان سکوت مرگبار جامعه، آن را تبر آجین می کنند. 

به علاوه جنگل های شمال کشور یک ظرفیت بی نظیر برای گردشگری است . هیچکدام از سواحل خزر در شمال، شرق و غرب خزر مانند ساحل جنوبی نیست. 

استان های مازندران ، گیلان و گلستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و نوار باریکی با عرض حدود 20 تا 80 کیلومتر از دریا تا ارتفاعات البرز، فضای زیادی برای توسعه شهری ندارد، از همین رو در مقابل انواع آلودگی های زیست محیطی اعم از منابع زیر زمینی آب ، رودخانه ها و جنگل آسیب پذیر است.

شاید به همین دلیل است که این منطقه از کشور همواره از بحران دفن زباله هم رنج می برد.

تخریب جنگل ها و ساخت ویلا به جای درختان و پوشش گیاهی کم نظیر شمال کشورمان، عوارض متنوعی دارد که یکی دو تا نیست.

همین حالا هم ترافیک آزار دهنده ای تمامی شهرهای مازندران را دربرگرفته است؛ بویژه اگر یکی دو روز تعطیلات هم چاشنی آن شود. 

حسین علی ، جوانی از اهالی پل سفید می گوید سال هاست که با مزه ترافیک در محیط زندگی خود آشنا شده ایم. هربار که موجی بزرگ از خودروها، در این محور براه می افتد، متوجه می شویم که تعطیلاتی از راه رسیده است. به اعتقاد این جوان مازندرانی ، اگر چه شلوغی و ازدحام ایام تعطیل ، برای برخی ها آب و نان می شود، اما برای عامه مردم دردسر به همراه دارد. 

واقعیت این که هر روز که می گذرد، غول ترافیک جاده ای فربه تر می شود و حسین علی می گوید، هرچه بر تعداد ویلاهایی که به غیربومی ها فروخته می شود، افزوده شود، ترافیک منطقه هم پیچیده تر و پر گره تر می شود. 

از طرفی، پروژه های ساخت آزاد راه های جدید و یا عملیات تعریض جاده های قدیمی در این استان ها به دلیل محدودیت هایی که وجود دارد، هم دشوار و هم پر هزینه است. 

جاده سازان برای اندکی تعریض در محور فیروزکوه به قائم شهر مجبورند با کوه و رودخانه مجاور آن دست و پنجه نرم کنند. اما جالب اینجاست که جاده ها هرچه هم که تعریض می شوند، نمی توانند با سرعت افزایش سالانه تعداد خودروها رقابت کنند. 

شاید مساله ترافیک، یکی از دلایلی باشد که بسیاری از مردم منطقه ، کارشناسان و متخصصان حوزه های محیط زیست و حتی ترافیک را به این باور رسانده که شمال کشور دیگر ظرفیتی بیش از این ندارد. 

دلایل این روند تخریبی چیست و راهکارهای مهار آن پیش چه کسانی است؟ 

می گویند ، خرد شدن اراضی کشاورزی و باغی، بعد از فوت مالکین و تقسیم میان وراث، یکی از دلایل تبدیل اراضی کشاورزی به مسکونی و داغ شدن بازار ویلاسازی است.

همین حالا هم در طول جاده حدودا 700 کیلومتری از استان گلستان تا آستارا، پارچه های بی رنگ و روی سفید رنگی دیده می شود که با خطوط کج و معوج نوشته شده ˈزمین فروشیˈ!

بازهم می گویند، یکی دیگر از دلایل خرد شدن اراضی بزرگ کشاورزی و تبدیل آن به زمین های کوچک تر و ویلایی، مشکلات اشتغال و بیکاری جوانان منطقه است که بعضا می فروشند تا به شهرهای بزرگتر مهاجرت کنند. 

حسین علی می گفت، کسانی را سراغ دارد که زمین فروخته اند و با خرید خودرویی در تهران مسافرکشی می کنند، چرا که زمین به ارث رسیده، نه ارزش کشت و کار داشته و نه می تواند صاحبش را تامین کند. 

این دلایل ، بخش کوچکی از تخریب ها را شامل می شوند. چرا که قاچاق چوب و قطع غیر قانونی درختان جنگلی، نظام واگذاری اراضی، مشکلات موجود در نظام بهره برداری و قوانین مربوطه، پراکندگی جمعیت در نواحی جنگلی، جاده سازی های غیر ضروری که پای سودجویان را به مناطق بکر باز می کند و در نهایت عدم کارشناسی لازم در صدور مجوزهای اصولی، بویژه کارخانجات صنعتی، مجموعه ای از علل و ریشه های این تخریب بزرگ محیط زیست کشور را شامل می شود.

برای راهکار نیز بسیاری اعتقاد دارند که نباید دست روی دست گذاشت، مساله تخریب جنگل ها و تبدیل اراضی به ویلاها و شهرک های مسکونی، نیازمند بودجه های کلان مانند پروژه هایی نظیر نجات دریاچه ارومیه نیست.

اینان اعتقاد دارند، اولین کاری که می توان کرد، اینکه کلیه مجوزها باطل شود و اجازه ساخت و ساز ندهند. در مرحله اول کافی است جلوی زمین خواران و کسانی که با جعل سند که به مثابه دزدی است و به انفال دستبرد می زنند، گرفته شود و در مرحله بعد سراغ تخلفات و خیانت های رفته بر جنگل ها و اراضی بروند؛ فقط اراده می خواهد.

منبع: ایرنا
تاریخ انتشار: 1392/08/23 - 14:37
شناسنامه انجمن
طراحی و اجرا : شرکت آداک